Osiem lat po śmierci Józefa Szujskiego w 1891 r. jego syn Władysław przekazał prywatny księgozbiór ojca, liczący 2942 woluminy o wartości 20 tys. reńskich, miastu Nowemu Sączowi: „Pismem z 5 lipca 1891 r. zawiadomił mnie JW Pan Prezydent imieniem Rady Miasta Nowego Sącza o przyjęciu przez Nią jednomyślną uchwałą z dnia 25 czerwca b.r. biblioteki po śp. Ojcu moim. […] Postanowiłem ofiarować ją na cel publiczny, wybrałem zaś […] Nowy Sącz jako stolica Ziemi, którą mój ś.p. Ojciec od dziecka znał i kochał a do śmierci przedstawiał w Sejmie, najbardziej wydał mi się odpowiednim do utworzenia w nim biblioteki Jego imienia”. Dzisiaj ten zabytkowy księgozbiór liczy 905 tytułów.
Książki te mają różnorakie znaki własnościowe: pieczęć owalną 42×24 mm z napisem Biblioteka Szujskiego nr… odbitą zielonym tuszem ; sześciokątną pieczęć z inicjałami gotyckimi J.S. 22×20 mm, stawianą zawsze czarnym tuszem na książkach w języku niemieckim. Kolejne znaki proweniencyjne to autograf historyka oraz dedykacje autorów na książkach przekazywanych w darze Józefowi Szujskiemu.
Na podstawie zachowanych w Sądeckiej Bibliotece Publicznej książek można dokonać analizy domowego księgozbioru Józefa Szujskiego. Jest on odbiciem wszechstronnych zainteresowań humanistycznych jego właściciela. Nie wszystkie były zapewne świadomym wyborem uczonego. Wiele z nich to książki darowane z dedykacjami autorskimi od licznego grona uczonych i znajomych.
Zauroczenie Józefa Szujskiego literaturą piękną, szczególnie poezją i dramatem, zadecydowało, że w księgozbiorze znalazły się arcydzieła literatury światowej – dzieła Arystofanesa, Sofoklesa, Ajschylosa, Anakreonta, Pedro Calderóna de la Barca, Williama Shakespeare’a. Ludwik Dębicki we „Wspomnieniach o Józefie Szujskim” napisał: „W krakowskim domu była osobna mała szafka na literaturę światową, zaglądał do niej często”. Polską literaturę piękną reprezentują utwory Jana Kochanowskiego, Łukasza Górnickiego, Wacława Potockiego, Mikołaja Sępa Szarzyńskiego, Kaspra Miaskowskiego.
Wśród dzieł filozoficznych znajdziemy: Ludwika Delaveaux „Umysł i jego sprawy” (1881), Wojciecha Dzieduszyckiego „Wykłady o pierwszej filozofii” (1880), Roberta Flinta „La philosophie de l’histoire…” (1878).
Znaleźć można również duży wybór książek z religii: Stanisław Bużeński „Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich” (1852, 1860), Wojciech Węgierski „Kronika zboru ewangelickiego krakowskiego” (1817) , Józef Gacki „Benedyktyński klasztor świętego Krzyża na Łysej Górze” (1873).
Szeroko reprezentowane jest prawo i szkolnictwo: „Volumina legum” (1859), „Decreta in iudiciis regalibus tempore Sigismundi I” (1881), „Historya szkół w Koronie i Wielkiem Księstwie Litewskiem” Józefa Łukaszewicza (1849), „Ustawy Szkolne z r. 1873” (1873).
Medycyna znalazła odbicie w takich pozycjach jak: Józef Majer „Trwanie życia w Krakowie” (1881), Władysław Ściborowski „Krzesławice jako Zakład Lekarsko-Zdrojowy” (1878).
Ponad wszystko dominują zainteresowania historyczne Józefa Szujskiego i książki z tej dziedziny są najliczniej reprezentowane. Wśród nich znaleźć można m.in.: Marcin Bielski „Kronika” (1856), Jan Albertrandi „Dzieje Królestwa Polskiego”(1846), Maciej Stryjkowski „Kronika polska, litewska, żmódzka i wszystkiej Rusi” (1849), Alexander Przezdziecki „Jagiellonki polskie” (1868), Jan z Czarnkowa „Kronika Polska” (1872).
Wybrane książki należące do księgozbioru Józefa Szujskiego są digitalizowane i umieszczane w Sądeckiej Bibliotece Cyfrowej. Kolekcję książek naszego darczyńcy znaleźć można:
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/collectiondescription?dirids=57
Szczegółowy wykaz tytułów:
- Franciszek Czerny: Zawiązki państwowe i kościelne Czech, Polski i Węgier
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2761&from=latest - Franciszek Henryk Duchiński: Zasady dziejów Polski i innych słowiańskich i Moskwy. cz 3
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2760&from=latest - Franciszek Henryk Duchiński: Zasady dziejów Polski i innych słowiańskich i Moskwy. cz 2
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2759&from=latest - Franciszek Henryk Duchiński: Zasady dziejów Polski i innych słowiańskich. cz 1
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2758&from=latest - Władysław Seredyński: O pojęciach pedagogicznych Karola Dickensa
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2757&from=latest - August Friedrich Schmid: Dzieje Królestwa Polskiego krótko lat porządkiem opisane. T.2
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2756&from=latest - Marian Gorzkowski: Dominikanie za Dnieprem
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2755&from=latest - Zygmunt Gloger: Dawna ziemia bielska i jej cząstkowa szlachta
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2754&from=latest - Jan Amor Tarnowski: Ustawy prawa ziemskiego polskiego dla pamięci lepszej krótko i porządnie z statutów i z konstytucyj zebrane
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2753&from=latest - Józef Przerwa Tetmajer: Rozwiązania równań trzechwyrazowych
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2752&from=latest - Tadeusz Czacki: Rozprawa o Żydach i Karaitach
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2751&from=latest - Stanisław August Poniatowski: Listy Stanisława Augusta do pani Geoffrin od roku 1764 do roku 1777
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2750&from=latest - Wigand von Marburg: Puścizna po Janie Długoszu dziejopisie polskim
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2749&from=latest - Antoni Prochaska: Długosz o Elżbiecie trzeciej żonie Jagiełły
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2748&from=latest - Alfred Brandowski: O pomysłach lęchnickich pana Augusta Bielowskiego wobec filologii klasycznej
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2747&from=latest - Izydor Szaraniewicz: Kritische Blicke in die Geschichte der Karpaten-Völker im Alterthum und im Mittelalter
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2746&from=latest - Izydor Szaraniewicz: Izsledovanie na poli otečestvennoj geografii i istorii
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2745&from=latest - Wojciech Kętrzyński: Die Lygier
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2744&from=latest - Deotyma: Zwierciadlana zagadka
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2743&from=latest - Józef Bohdan Oczapowski: Władza i układ państwa
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2742&from=latest - Ludwik Droba: Stósunki Leszka Białego z Rusią i Węgrami
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2741&from=latest - 48 rocznica powstania 29 listopada 1830 obchodzona w Muzeum Narodowem w Rapperswylu w roku 1878.
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2740&from=latest - Tomasz Treter: Theatrum virtutum Stanislai Cardinal. Hosii episcopi Warmiensis
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2733&from=latest - Wojciech Dzieduszycki: Aurelian
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2732&from=latest - Juliusz Falkowski: Koniec Stuartów
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2731&from=latest - Melchior Buliński: Historya kościoła polskiego. T. 1
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2730&from=latest - Zygmunt Gloger: Ułamek starożytnego kazania o małżeństwie
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2729&from=latest - Jan Leniek: Pełka – biskup krakowski 1186-1207
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2728&from=latest - Aleksander Przeździecki: Modlitwa świętego Kazimierza Jagiellończyka do Najświętszéj Panny
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2727&from=latest - Ignacy Radliński:Król Assur-Bani-Pal i biblioteka Jego
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2726&from=latest - Władysław Wisłocki: Wespazyana z Kochowa Kochowskiego Rubus incombustus
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2725&from=latest - Hieronim Kajsiewicz: Kazania przygodne
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2724&from=latest - Jerzy Mycielski: Kandydatura Hozyusza na biskupstwo warmińskie w roku 1548 i 1549
https://sbc.nowysacz.pl/dlibra/docmetadata?id=2723&from=latest